Przemysław Zaremba – pisze ikony i zajmuje się miodem

Przemysław Zaremba – pisze ikony i zajmuje się miodem

Z Panem Przemkiem rozmowa na temat ikon może trwać godzinami. Tak wiele jest nadzwyczajnych informacji o technice ich tworzenia, iż aby się tego fachu nauczyć konieczne jest przejście profesjonalnego szkolenia i poznanie Kanonu. Pan Zaremba uczył się tworzenia ikon wiele miesięcy od Jezuitów w pracowni św. Łukasza w Krakowie, najstarszej i działającej nieprzerwanie szkole pisania ikon w Polsce.

Aby przybliżyć pasję Pana Przemka warto dodać kilka informacji o samych ikonach.

Nazwa „ikona” wywodzi się z greckiego słowa „eikon”, czyli „obraz” jako wytwór ludzkiej twórczości, w którym człowiek usiłuje ukazać rzeczywistość świata niewidzialnego poprzez znaki widzialne.
Źródło: „Ikona okno ku wieczności” Chrześcijańskie Stowarzyszenie Twórców Sztuki Sakralnej Ecclesia

Ikona dawniej odnosiła się do figuralnego przedstawienia wizerunku Chrystusa, Najświętszej Mari Panny lub świętych ukazanych w dowolnej technice twórczej (np. rzeźbie czy malarstwie). Obecnie określenie „ikona” zostało zawężone do malarstwa temperowego lub enkaustycznego na desce, które miało za cel przedstawienie postaci boskich i świętych.

Ta sztuka sakralna ma swój początek w Grecji i Rosji. Bizantyjski styl pisania ikon kontynuuje tradycje Cesarstwa Rzymskiego. Starożytne miasto greckie Bizancjum przerodziło się w 330r. w stolice nowego cesarstwa czyli Konstantynopol (obecnie Stambuł). W 313 r cesarz Konstantyn ustanowił tam chrześcijaństwo religią państwową. W malarstwie wczesnochrześcijańskim rozwinął się język symboli wyrażający treści Starego Testamentu, którym zastąpiono znaki pogańskie na ikonach.

Wpływy sztuki bizantyjskiej rozciągały się na Rosję (która przyjęła chrześcijaństwo w X wieku) i osiągnęły kulminację w arcydziełach rosyjskiego mnicha Andrieja Rublowa.
Źródło: „Technika malowania ikon” Guillem Ramos-Poqui

Charakterystyczną formą sakralnej sztuki prawosławnej jest komponowanie ikon w ikonostas czyli drewniany ekran z ikonami z centralnie usytuowanymi drzwiami (cesarskimi wrotami). Ikonostas oddziela w cerkwi nawę od sanktuarium.

Najstarsze zachowane ikony datowane są na VI w. i stworzone zostały w technice enkaustycznej (na spoiwie z gorącego wosku).

Od wieków ikony powstają w zaciszu monastyrów. Poszczególne etapy pracy wykonywali w zespole członkowie wspólnoty religijnej, kontynuując tradycje danej szkoły pod kierunkiem mistrza.
Źródło: „Ikona okno ku wieczności” Chrześcijańskie Stowarzyszenie Twórców Sztuki Sakralnej Ecclesia

Jak przebiega praca nad stworzeniem ikony.

Od Pana Przemka dowiadujemy się rzeczy bardzo istotnej, z tego co mówi niezbędnej przy tworzeniu jego i wszystkich innych ikon. Kontemplacja to element konieczny do tego aby wiedzieć jak opisać symbolami, kolorem i bryłą boski wizerunek lub przekaz.  Modlitwa przywołuje pewien nadzwyczajny stan umysłu, niezbędną świadomość, wiedzę i jak się możemy dowiedzieć od Pana Przemka również umiejętności malarskie, gdyż jak mówi, on zdolności plastycznych nie ma i nigdy nie posiadał (co patrząc na jego ikony jest zupełnie nie pojęte gdyż są one na prawdę piękne).

Ikona ma być powrotem do rajskiego świata stąd do odpowiedniego zapisu informacji na ikonie kanonicznej, jaką zajmuje się Pan Przemek konieczna jest znajomość Kanonu ikonografii. Kanon opisujące m.in. znaczącą kolorystykę, perspektywę, bizantyjski alfabet i inskrypcje. Jak Pan Przemek sugeruje,w poznawaniu świata boskiego niezwykle przydatna jest również znajomość greki.

Ikony malujemy na desce, którą należy pokryć materiałem, a kolejno specjalnym klejem samodzielnie stworzonym z m.in. żelatyny spożywczej i alkoholu. Kolejno nakładanych jest kilka, a nawet kilkanaście warstw gruntu na bazie kredy malarskiej. Bardzo delikatną techniką jest nanoszenie delikatnym pędzlem warstw złota. Ikony malowane są temperą na bazie jajka, czyli mieszaniną żółtka, wody i pigmentów. To wszystko Pan Przemek wykonuje samodzielnie. Nie wskazane jest malowanie kolorem czarnym, a kolory nanoszone są od najciemniejszego do najjaśniejszego. Końcowym etapem jest rozświetlanie za pomocą białych, krzyżujących się często kresek. W malowaniu ikon można również wykonać tzw. laserunek czyli nałożenie na wybrane elementy bardzo rozcieńczonej, półprzeźroczystej lub transparentnej farby aby lekko zmienić odcień pierwotnego koloru.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *